Wigilia należy do jednych z najważniejszych dni w kościele katolickim. To właśnie w wigilię cała rodzina zasiada razem czy uroczystym stole i zjada wspólnie przygotowany posiłek. No właśnie… posiłek. Wbrew pozorom przygotowanie jednej, 12-daniowej wieczerzy może sprawić nie lada problem, i nie chodzi tu o dużą ilość potraw. Dużo większym kłopotem okazuje się kwestia postu wigilijnego oraz tego czy można jeść ciasto w wigilię. Odpowiedź na to pytanie może zaskoczyć nie jednego łasucha.
Najszybsza odpowiedź: tak, formalny obowiązek postu w wigilię zniósł Kościół katolicki już w 1983 roku, więc jedzenie ciasta 24 grudnia nie jest żadnym przewinieniem – to wyłącznie kwestia tradycji i osobistego wyboru, a nie religijnego nakazu.
Czy 24 grudnia można jeść ciasto? Prawda na temat postu podczas wieczerzy wigilijnej
Wigilia obchodzona jest w różny sposób, głównie ze względu na różnice w wyznaniach. Dobrym przykładem są protestanci, których w tym dniu nie obowiązuje żadna wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych oraz chrześcijanie prawosławni, których w wigilię obowiązuje post ścisły.
W przypadku religii katolickiej obowiązek postu w wigilię zniesiono już w 1983 roku, więc czysto teoretycznie odpowiedź na pytanie ” czy w wigilię można jeść ciasto?” brzmi tak, a zjedzenie mięsa lub ciasta w ten dzień nie będzie żadnym poważnym wykroczeniem.
Jednak tradycja wigilijnego postu tak dobrze przyjęła się w naszym kraju, że większość z nas, z przyzwyczajenia 24 grudnia sięga raczej po rybę, niż po mięso (przeczytaj również: Czym zastąpić mięso w przepisie?) i słodkości. Sami biskupi również zalecają wstrzemięźliwość od słodyczy w dniu wigilii, ze względu na tradycję.
Fot. Czy 24 grudnia można jeść ciasto? Można, jak najbardziej, jeszcze jak!
Czy w post można jeść słodycze? Tutaj odpowiedź nie jest już tak prosta
Pytanie jednak co z ciastem w dniach, gdzie naprawdę obowiązuje post? W przypadku postu ścisłego obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych oraz słodyczy, jednak w pozostałe dni postu są one jedynie nie zalecane w nadmiernych ilościach.
Oczywiście zamiast klasycznych deserów możemy pokusić się o ich zdrowsze zamienniki, takie jak owoce czy orzechy, które pomogą łasuchom przetrwać postny dzień. Warto również wypróbować nowe przepisy z udziałem warzyw, które mogą okazać się nie tylko dużo zdrowsze, ale również bardzo smaczne. Lekkie słodkości, takie jak pierniczki czy ciasta muszą poczekać do 24 grudnia.
Tradycyjne ciasta na polski stół wigilijny
Choć na wieczerzę wigilijną tradycyjnie nie podaje się słodkości, po zakończonej kolacji, gdy formalny post się kończy, na stołach pojawiają się klasyczne polskie ciasta świąteczne. Najpopularniejsze to makowiec (drożdżowe ciasto z gęstym nadzieniem makowym, symbolizujące dostatek w nadchodzącym roku), piernik (korzenny, często przekładany powidłami śliwkowymi i moczony przed świętami, by nabrał wilgotności), keks (bakaliowe ciasto biszkoptowe, popularne zwłaszcza na Śląsku i w Wielkopolsce) oraz kutia, choć to raczej deser niż ciasto – słodka potrawa z pszenicy, maku, miodu i bakalii, tradycyjna zwłaszcza na wschodzie Polski i wśród prawosławnych. W wielu domach pojawia się też prosty sernik lub szarlotka, szczególnie tam, gdzie tradycja postu jest mniej rygorystycznie przestrzegana.
Najczęściej zadawane pytania o jedzenie ciasta w wigilię
Czy w wigilię można jeść ciasto?
Tak, formalny obowiązek postu w wigilię został zniesiony w Kościele katolickim w 1983 roku, choć wielu wciąż zachowuje tradycję wstrzemięźliwości.
Czy biskupi zalecają rezygnację ze słodyczy w wigilię?
Tak, mimo braku formalnego nakazu, biskupi zalecają wstrzemięźliwość od słodyczy tego dnia ze względu na tradycję.
Czy wszystkie wyznania obchodzą wigilijny post tak samo?
Nie, np. protestantów nie obowiązuje wstrzemięźliwość od mięsa, a chrześcijan prawosławnych obowiązuje post ścisły.
Jakie ciasta tradycyjnie podaje się na wigilię w Polsce?
Najpopularniejsze to makowiec, piernik przekładany powidłami, keks bakaliowy oraz kutia – słodka potrawa z pszenicy, maku i miodu. W wielu domach na stole pojawia się też sernik lub szarlotka.
Dlaczego makowiec jest tradycyjnie podawany na wigilię?
Mak w polskiej tradycji ludowej symbolizuje dostatek, obfitość i pomyślność w nadchodzącym roku, dlatego makowiec (a w niektórych regionach kutia z makiem) od pokoleń gości na wigilijnym stole jako wróżba dobrobytu.
Bartek Czwartek
Cześć, jestem Bartek i hobbystycznie przygotowuje dla Was wartościowe artykuły i porady związane z gotowaniem oraz szeroko rozumianą gastronomią. Moją misją jest zwiększanie świadomości użytkowników oraz poprawa ich zdolności kulinarnych w jak największym stopniu.
