przepisy - porady - ciekawostki kulinarne
Banany – słodkie, pyszne, sycące i naturalne źródło witamin i minerałów – potasu, magnezu, kwasu foliowego, błonnika. Są cennym źródłem energii. Kupując banany warto zwrócić uwagę na to skąd pochodzą oraz na ich kolor – te z mocną, żółtą skórką mają dużą zawartość cukrów prostych i mniej skrobi niż te zielone. W sklepach dostępne są także banany czerwone i typu baby.
W Indiach banan uważany jest za święty owoc, zdolny do odżywiania umysłu i ciała. Nie bez powodu więc jest to świetna przekąska na każdą porę dnia oraz doskonały zamiennik słodyczy – według badań pod względem kalorii 1 banan równa się 5 kostkom czekolady i jest dużo bardziej odżywczy niż słodkie co-nieco.
Dlaczego bananowiec nie jest drzewem? Przecież jego wysokość sięga nawet około 15 metrów! Z botanicznego punktu widzenia nie ma on jednak klasycznego pnia – a więc nie jest drzewem tylko byliną.
Co więcej, według klasycznej typologii roślin banan to nic więcej, tylko … jagoda! – Jej owoce powstają z kwiatu bez zapylenia, co także wyjaśnia, dlaczego banany nie mają pestek. Bananowiec to jednoroczna roślina zielna taka sama jak zboża, kukurydza czy pomidor.
Banany, które spotykamy w sklepach, są produkowane głównie w Chinach, Indiach, na Filipinach, w Ugandzie, Brazylii, Ekwadorze, Kostaryce i Kolumbii. Największymi importerami są Stany Zjednoczone, Kanada i Europa. Pochodzą prawdopodobnie z Półwyspu Malajskiego – obecnie rośnie ich najwięcej w Indiach, skąd zresztą rozpoczęła się globalna ekspansja tych owoców. Produkowane przemysłowo banany są hodowane na ogromnych plantacjach.
Bananowce lubią ciepły klimat, gdzie temperatura w nocy waha się pomiędzy 22 a 28 stopni, w dzień z kolei 26 – 36 stopni. Temperatury poniżej 16 stopni spowalniają ich rozwój. Kwitnienie rozpoczyna się pomiędzy 8 a 10 miesiącem od posadzenia. Kwiatostan ma wydłużony kształt zaokrąglonego fioletowego lub zielonego pączka. Zebrane kwiaty zapylane są przez nietoperze lub ptaki – odmiany uprawne rozmnażają się wegetatywnie.
Owoce rozwijają się w kiściach, tworząc rękę. Wysokość tych roślin sięga 8 metrów, a średnica łodygi – 40 cm. Z łodygi wyrastają liście nawet na długość 3 metrów i szerokość 0,5 metra. Ich zbiór zaczyna się, gdy kiście są jeszcze zupełnie zielone; owoce się myje i dzieli na wygodne do układania w kartonach cząstki. Te z kolei ładuje się do kontenerów i na statki. W temperaturze 10 stopni Celsjusza są w stanie przetrwać kilkutygodniową podróż. Jeden bananowiec produkuje owoce 2 a nawet 3 razy w roku.
Miłośnicy nie tylko tych owoców, ale także egzotyki w ogrodzie mogą pokusić się o własną hodowlę. Banany można uprawiać w szklarniach, na werandzie czy we własnym domu. Niektóre odmiany wytrzymują nawet duże spadki temperatur. Ich pielęgnacja nie jest trudna, jedynie miękkie delikatne liście wystawione na wiatr łatwo mogą ulec zniszczeniu.
Bartek Czwartek
