Zioła prowansalskie to mieszanka aromatycznych ziół (m.in. tymianku, rozmarynu, bazylii, majeranku, oregano i estragonu) kojarzona głównie z kuchnią francuską. Czasem jednak nie mamy ich pod ręką lub chcemy wypróbować nowe połączenia smakowe – wtedy warto sięgnąć po inne gotowe miksy lub własnoręcznie skomponowane zestawy suszonych ziół.
Mieszanka ziół włoskich
Mieszanka ziół włoskich zazwyczaj zawiera oregano, bazylię, rozmaryn oraz tymianek, czasem uzupełnioną o szałwię czy czosnek. Jej smak jest zbliżony do ziół prowansalskich, z nieco większym akcentem na oregano i bazylię. Sprawdza się w daniach z makaronem, sosach pomidorowych, pizzy czy zapiekankach, dodając potrawom charakteru rodem z Italii. Można nią również doprawiać pieczone warzywa lub mięsa, aby nadać im śródziemnomorskiego sznytu.
Mieszanka ziół dalmatyńskich
Zioła dalmatyńskie to aromatyczny zestaw przypraw znanych w kuchni chorwackiej, często oparty na rozmarynie, lawendzie, majeranku oraz oregano. W smaku przypomina zioła prowansalskie, lecz bywa bardziej wyrazisty dzięki dodatkowi lawendy czy czosnku. Nadaje się do pieczonych mięs, ryb, gulaszów oraz dań z pomidorami, podkreślając ich słodkawy smak. Jeśli lubisz nieco bardziej intensywne nuty, zioła dalmatyńskie mogą okazać się świetną alternatywą dla mieszanki prowansalskiej.
Mieszanka grecka
Mieszanka grecka łączy w sobie oregano, tymianek, bazylię, czosnek i czasem miętę, dzięki czemu nadaje potrawom charakterystycznego, śródziemnomorskiego posmaku. Dobrze komponuje się z serem feta, oliwkami, pieczonymi warzywami czy mięsem drobiowym. Choć jest odrobinę inna niż zioła prowansalskie (ze względu na obecność mięty), to w wielu przepisach może je z powodzeniem zastąpić. Szczególnie sprawdza się w sałatkach, zapiekankach i marynatach.
Tymianek i rozmaryn (z dodatkiem bazylii lub majeranku)
Jeżeli nie masz w kuchni gotowych mieszanek, możesz postawić na dwa podstawowe zioła prowansalskie – tymianek i rozmaryn. Dodatek bazylii lub majeranku wzmocni śródziemnomorski akcent i nada daniom delikatniejszy charakter. Taki zestaw sprawdzi się w duszonych sosach, pieczonych warzywach czy mięsach, nadając im przyjemnego aromatu i wyrazu. Pamiętaj, by dodać rozmarynu z umiarem – jego intensywność może łatwo zdominować potrawę.
Bazylia i oregano (z cząbrem)
Połączenie bazylii i oregano to klasyka kuchni włoskiej, która w wielu przepisach może zastąpić zioła prowansalskie. Jeśli chcesz uzyskać bardziej pikantny akcent, warto dorzucić odrobinę cząbru, nadającego daniu korzenno-ziołowego smaku. Ta trójka świetnie komponuje się z sosami pomidorowymi, zapiekankami oraz grillowanymi warzywami. Można też wzbogacić ją szczyptą pieprzu cayenne, jeśli zależy ci na ostrzejszym wyrazie potraw.
Mieszanka toskańska
Zioła toskańskie często zawierają suszone pomidory, czosnek, bazylię, oregano i rozmaryn, dzięki czemu nadają daniom bogaty, lekko słodkawy posmak. W przeciwieństwie do ziół prowansalskich mogą być delikatnie bardziej wyraziste ze względu na dominację suszonych pomidorów. Sprawdzają się doskonale przy doprawianiu makaronów, sosów, sałatek czy grzanek, dodając im charakterystycznego włoskiego aromatu. Jeśli lubisz odrobinę pikantności, możesz dorzucić chili lub pieprzu.
Źródła:
Kowalska, M., & Wąsowicz, E. (2018). Wpływ przypraw korzennych i ziół na jakość produktów spożywczych. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 25(2), 45–53.
Zając, S. (2019). Zioła śródziemnomorskie i ich wpływ na walory smakowe potraw. Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego, 29(4), 12–18.
Majewska, B., & Dąbrowski, A. (2020). Zastosowanie ziół i przypraw w kuchni różnych regionów Europy. Przegląd Piekarski i Cukierniczy, 68(2), 22–28.
Bartek Czwartek
Cześć, jestem Bartek i hobbystycznie przygotowuje dla Was wartościowe artykuły i porady związane z gotowaniem oraz szeroko rozumianą gastronomią. Moją misją jest zwiększanie świadomości użytkowników oraz poprawa ich zdolności kulinarnych w jak największym stopniu.
Asafetyda to specyficzna przyprawa o intensywnym, lekko siarkowym aromacie, szeroko stosowana w kuchni indyjskiej jako zamiennik czosnku i cebuli. W s…
